1. Штаттағы қызметкердің құны
Компанияның штаттағы қызметкерге жұмсайтын шығыны тек сыйақыдан ғана тұрмайды. Жұмыс беруші оның үстіне міндетті төлемдерді — әлеуметтік салық, әлеуметтік аударымдар, МӘМС аударымдары және жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын (ОПВР), сондай-ақ кадрлық әкімшілендіру, демалыс және ауру парағы шығындарын көтереді. Жиынтығында бұл «таза» сыйақымен салыстырғанда құнды айтарлықтай арттырады.
2. Өзін-өзі жұмыспен қамтығанмен жұмыстың құны
Өзін-өзі жұмыспен қамтығанмен ГПХ шарты бойынша жұмыс істегенде компания келісілген сыйақыны төлейді, бірақ салық агенті болып табылмайды: 4% бірыңғай төлемді орындаушы өз тарапынан өзі төлейді. Жұмыс берушінің үстеме төлемдері жоқ, ал жабатын құжат — e-Salyq Business чегі. Шығындардағы айырмашылық осыдан шығады — ең алдымен жұмыс берушінің төлемдерінен және қолмен әкімшілендіруден.
3. Шығындарды салыстыру калькуляторы
Штаттағы қызметкердің құны неден құралады
| Жалақы (жалпы) | — |
| Әлеуметтік салық (6%) | — |
| Әлеуметтік аударымдар (5%) | — |
| Жұмыс берушінің МӘМС (3%) | — |
| Жұмыс берушінің зейнетақы жарналары (3,5%) | — |
| Айына бір адамға барлығы | — |
Қызметкердің төлемдері (МЗЖ 10%, МӘМС 2%, ЖТС) жалақыдан ұсталады және мұнда көрсетілмеген — бұл жұмыс берушінің қосымша шығыны емес. Өзін-өзі жұмыспен қамтыған 4% бірыңғай төлемді өзі төлейді, компания салық агенті болып табылмайды.
2026 жылғы ставкалар бойынша шамалас есеп (ЖШС, жалпыға бірдей режим): әлеуметтік салық 6%, әлеуметтік аударымдар 5%, МӘМС 3%, зейнетақы жарналары 3,5%; ЕТЖ (85 000 ₸) бойынша шектер ескерілген. Нақты сома жеңілдіктер мен табыс шектеріне байланысты — бухгалтермен нақтылаңыз. Салыстыру жұмыс беруші шығындарының айырмасын көрсетеді әрі штаттағы қызметкерлерді шығындардағы айырмашылық үшін өзін-өзі жұмыспен қамтуға ауыстыруға болады дегенді білдірмейді: еңбек қатынастарын алмастыруға тыйым салынған (ГПХ-ға тыйым қараңыз) әрі есеп еңбек кепілдіктерін (демалыс, ауру парағы) ескермейді.
4. Нені ескеру маңызды
Калькулятор нақты соманы емес, шамалас шаманы көрсетеді. Бірнеше адал ескертпе:
- жұмыс беруші төлемдерінің ставкалары табыс деңгейіне байланысты және мезгіл-мезгіл өзгереді;
- өзін-өзі жұмыспен қамту тұрақты функцияларға емес, жобалық және тұрақты емес тапсырмаларға қолайлы;
- жұмыс істеп тұрған штаттағы қызметкерлерді шығындардағы айырмашылық үшін өзін-өзі жұмыспен қамтуға ауыстыруға болмайды — бұл айыппұлдар мен қосымша есептеулермен жалғасатын қайта саралау;
- штаттағы қызметкерлерде ГПХ орындаушыларында жоқ еңбек кепілдіктері бар.
Материал ҚР Салық кодексінің нормалары (2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII Заң, 2026 жылғы 1 қаңтардан қолданылады), ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 21 қарашадағы № 994 қаулысы және өзге де қолданыстағы актілер негізінде дайындалды. 2026 жылғы маусымға өзекті. Заңды кеңес болып табылмайды — шешім қабылдағанда egov.kz, МКК және бастапқы дереккөздермен салыстырыңыз.