1. Қандай қойма жұмыстарына рұқсат
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған қызмет түрлерінің тізбесі ҚР Үкіметінің 2025 жылғы 21 қарашадағы № 994 қаулысымен бекітілген. Онда «қойма қызметі» деген жеке код жоқ. Қойма қызметтері 17-тармаққа, ЭҚЖЖ 82990 «Басқа топтамаларға енгізілмеген қосалқы коммерциялық қызметтер көрсету жөніндегі өзге де қызмет» кодына жатады, ал оның ескертпесінде: «тек интернет-платформалар арқылы көрсетілетін қызметтер бойынша» деп жазылған.
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың қызметтер анықтамалығы бойынша бұл кодқа, атап айтқанда, мыналар жатады:
- тауарларды тиеу және түсіру;
- тапсырыстарды жинау және тауарларды жинақтау;
- тауарларды сұрыптау;
- паллеттерді қалау және орналастыру;
- тауарларды орау;
- штрих-кодтарды басу.
Нақты қызметті өзін-өзі жұмыспен қамтығандар қызметтерінің анықтамалығынан тексеруге болады.
2. Неге тек интернет-платформа арқылы
82990 кодына тек интернет-платформалар арқылы көрсетілетін қызметтер үшін рұқсат етілгендіктен, өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам компанияға қойма жұмыстарын тек осындай платформа арқылы көрсете алады. Егер қойма адаммен тікелей келіссе, бұл жұмыстарға арнаулы салық режимі қолданылмайды.
Салық кодексінің 721-бабы интернет-платформаны оператордың, тапсырыс берушінің және платформада тіркелген орындаушының өзара әрекетін қамтамасыз ететін электрондық алаң ретінде анықтайды. Интернет-платформа операторы салық агенті болып табылады: ол платформа арқылы жұмыс істейтін өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін жеке табыс салығы мен әлеуметтік төлемдерді ұстап қалады және аударады.
AKJET интернет-платформа операторы ретінде жұмыс істейді. Компания платформада тапсырма орналастырады, онда тіркелген орындаушы тапсырманы қабылдайды, ал AKJET төлемдерді ұстап, аударады және жабатын құжаттарды қалыптастырады.
3. Тізбеде не жоқ
Әдеттегі қойма жұмыстарының бір бөлігі тізбеге кірмейді немесе ескертпелермен кіреді. Қызмет түріне рұқсат бар екеніне көз жеткізбейінше, оларды өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға тапсырмаған жөн:
- Түгендеу және қайта санау, тауарды қабылдау. Анықтамалықта жеке қызметтер жоқ.
- Қоймашы. Бұл лауазым, ал лауазым бойынша жұмыс Еңбек кодексінің 27-бабы бойынша еңбек шартының белгілерінің бірі.
- Жүк тиегішті басқару. Тізбеде жоқ және мұндай жұмысқа рұқсат қажет. Оны өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға тапсырмаған жөн.
- Қойманы жинау. Тізбеде жинау ЭҚЖЖ 81211 «Тұрғын үйлерді жалпы жинау» ретінде бар. Қойма тұрғын емес үй-жай, сондықтан бұл нұсқаны бөлек тексеру керек.
4. Кім өзін-өзі жұмыспен қамтыған бола алады
Салық кодексінің 718-бабы бойынша өзін-өзі жұмыспен қамтыған болып мына жеке тұлға бола алады:
- ҚР азаматы немесе қандас және ЖК ретінде тіркелмеген;
- тізбедегі қызмет түрі бойынша жұмыс істейді;
- жұмыскерлердің еңбегін пайдаланбайды;
- айына 300 АЕК-тен аспайтын табыс табады (2026 жылы АЕК — 4 325 ₸).
Режим шарттары туралы толығырақ — өзін-өзі жұмыспен қамту жөніндегі гидте.
5. Еңбек қатынастарының белгілерін қалай болдырмау керек
2026 жылғы 8 маусымнан бастап Еңбек кодексінің 26-бабының 1-1-тармағы қолданылады: жеке тұлғамен еңбек шартының кемінде бір белгісі бар азаматтық-құқықтық шарт жасасуға болмайды. Мұндай шарт атауына қарамастан еңбек шарты деп танылады. Бұл туралы толығырақ — «ГПХ-ға тыйым 2026 жылғы 8 маусымнан» мақаласында.
Қоймада еңбек қатынастарының белгілері әсіресе оңай пайда болады:
- кесте бойынша ауысымдар және табель;
- ауысым бастығына және ішкі тәртіпке бағыну;
- нәтиже үшін емес, сағат немесе ауысым үшін төлем;
- шарттағы лауазым, мысалы «қоймашы» немесе «жүк тасушы»;
- жұмыскер сияқты материалдық жауапкершілік — бұл туралы «Өзін-өзі жұмыспен қамтығанның материалдық жауапкершілігі» жеке мақала;
- тек бір компанияда тұрақты жұмыс. ҚМК 2026 жылғы наурызда ескертті: егер өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам бір тұлғаға тұрақты қызмет көрсетсе немесе онда жұмыскер сияқты тұрақты болса, «сұрақтар туындайды».
Қатынастарды жобалық ететін нәрселер:
- нақты көлемге тапсырма: паллеттер, тапсырыстар, тонналар;
- жұмыс істеген сағаттар үшін емес, қабылдаудан кейін нәтиже үшін төлем;
- тапсырманы алу-алмауды орындаушы өзі шешеді;
- әр орындалған тапсырма бойынша акт пен чек.
Рәсімдеу қатынастардың мәнін өзгертпейді: егер адам іс жүзінде бір компанияда оның кестесі бойынша тұрақты жұмыс істесе, еңбек шарты қажет.
Егер қойма қауіпті өндірістік объектілерге жатса, Еңбек министрінің 2024 жылғы 25 маусымдағы № 214 бұйрығы редакциясындағы қауіпсіздік және еңбекті қорғау жөніндегі оқыту қағидалары мердігер ұйымдардың жұмыскерлеріне кіріспе нұсқама жүргізуді талап етеді. Басқа жағдайларда орындаушыны объектідегі қауіпсіздік қағидаларымен таныстырып, мұны жұмыскерлер журналынсыз тапсырмада тіркеңіз.
6. Қоймаға арналған чек-парақ
- Жұмыстың 82990 коды бойынша қызметтер анықтамалығында бар екеніне көз жеткізіп, оны интернет-платформа арқылы жүргізіңіз.
- Орындаушының мәртебесін тексеріңіз: өзін-өзі жұмыспен қамтыған, ҚР азаматы немесе қандас, ЖК емес.
- Тапсырмада лауазым мен ауысымды емес, нәтиже мен көлемді сипаттаңыз.
- Орындалған көлем үшін қабылдаудан кейін төлеңіз.
- Әр тапсырма бойынша акт пен чек рәсімдеңіз.
- Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға жүк тиегіштегі жұмысты, түгендеуді және қоймашы рөлін тапсырмаңыз.
- Егер адам іс жүзінде қызметкер сияқты жұмыс істесе — кесте бойынша, басшылықпен, тұрақты, — еңбек шартын рәсімдеңіз.
Ресми дереккөздер: ҚР Үкіметінің 21.11.2025 № 994 қаулысы (adilet.zan.kz), ҚР Салық кодексі, 718–721-баптар (adilet.zan.kz), ҚР Еңбек кодексі, 26 және 27-баптар (adilet.zan.kz). Материал анықтамалық сипатта және заңгерлік кеңес болып табылмайды.